Document zwarten: persoonsgegevens veilig onleesbaar maken
Een document "zwarten" of "lakken" betekent dat u gevoelige informatie onleesbaar maakt voordat u het deelt. Overheden doen dit bij Woo-verzoeken, werkgevers bij een dossier en particulieren als ze bijvoorbeeld een kopie van een loonstrook moeten opsturen. Het lijkt simpel: een zwart blokje erover en klaar. Maar juist daar gaat het vaak mis.
Waarom een zwart blokje niet altijd veilig is
Zet u in Word of een PDF-lezer een zwarte rechthoek over tekst, dan staat de tekst er vaak gewoon nog onder. Wie het blokje verschuift of de tekst selecteert en kopieert, kan alles lezen. Ook een zwarte markeerstift in Word is alleen een opmaak. Er zijn talloze voorbeelden van "gelakte" rapporten waarvan de geheime tekst met één keer kopiëren en plakken zichtbaar werd.
Andere valkuilen:
- Metadata: de naam van de auteur, de organisatie of eerdere versies blijven in het bestand staan;
- Wijzigingen bijhouden: verwijderde tekst is nog terug te halen;
- Scans: een gescande pagina met OCR bevat een verborgen tekstlaag;
- Vergeten plekken: kopteksten, voetnoten, bijlagen en bestandsnamen.
Zo zwart u een document wel goed
1. Verwijder de tekst echt
Vervang gevoelige gegevens in de tekst zelf, in plaats van ze alleen te bedekken. Een label zoals [NAAM] of [BSN] laat zien dat er iets is weggehaald, zonder dat de lezer de draad kwijtraakt.
2. Gebruik echte redactiefuncties
Professionele PDF-software heeft een functie "redigeren" die de onderliggende tekst verwijdert. Een gewone tekenfunctie doet dat niet.
3. Exporteer opnieuw
Sla het resultaat op als nieuw bestand, of plak de opgeschoonde tekst in een leeg document. Zo neemt u geen oude metadata of versiegeschiedenis mee.
4. Test het resultaat
Selecteer alle tekst (Ctrl+A), kopieer en plak het in Kladblok. Ziet u daar nog een naam of nummer, dan is het document niet veilig.
Welke gegevens zwart u?
Alles waarmee iemand direct of indirect herkenbaar is: namen, adressen, BSN, IBAN, geboortedata, telefoonnummers, e-mailadressen, handtekeningen, kentekens en foto's. Bij een kopie van een identiteitsbewijs adviseert de Rijksoverheid om in elk geval uw BSN en pasfoto af te schermen en het doel erop te zetten. Daarvoor bestaat ook de officiële KopieID-app.
Niet uploaden naar onbekende sites. Wie een document met persoonsgegevens naar een online "redact"-dienst stuurt, deelt die gegevens juist met een extra partij. VerumVault werkt volledig lokaal in uw browser, dus uw document gaat nergens naartoe.
Automatisch lakken met VerumVault
VerumVault zoekt automatisch naar Nederlandse persoonsgegevens in uw tekst, zoals namen, adressen, postcodes, BSN, IBAN, telefoonnummers en e-mailadressen, en vervangt ze door labels. Omdat de gegevens echt uit de tekst verdwijnen, kan niemand ze terughalen door iets te verschuiven of te kopiëren. Controleer altijd zelf het resultaat voordat u het deelt.
Anonimiseer uw document gratis met VerumVault →Werkt lokaal in uw browser · geen upload · geen accountVeelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen zwarten, lakken en redigeren?
In de praktijk betekenen ze hetzelfde: gevoelige informatie uit een document halen voordat u het deelt. Belangrijk is dat de tekst echt verwijderd wordt en niet alleen visueel bedekt.
Is een zwarte markering in Word veilig?
Nee. Een zwarte markering of vorm in Word bedekt de tekst alleen. De tekst blijft in het bestand staan en kan worden gekopieerd. Vervang de tekst zelf of gebruik een echte redactiefunctie.
Kan ik een PDF lakken zonder te uploaden?
Ja. Met VerumVault plakt u de tekst of opent u uw bestand in de browser. De verwerking gebeurt lokaal op uw eigen apparaat.